สิ่งทอ มีความหมายกว้างๆ หมายถึง เส้นใย เส้นด้าย ผ้า หรือผลิตภัณฑ์ที่ทำจาก เส้นใย เส้นด้าย หรือจากผ้า แต่เดิมคำว่า สิ่งทอ (Textile) จะหมายถึง เฉพาะผ้าทอเท่านั้น แต่ในปัจจุบันมีการขยายความครอบคลุมถึงเส้นใย ด้าย ผืนผ้า หรือผลิตภัณฑ์ที่เกิดจาก เส้นใย เส้นด้าย หรือผืนผ้าด้วย ผลิตภัณฑ์สิ่งทอเป็นปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ทั้งในการทำเครื่องนุ่งห่มเพื่อให้ความอบอุ่นแก่ร่างกายไปจนถึงการตกแต่งเพื่อให้เกิดความสวยงาม ดังนั้นผลิตภัณฑ์สิ่งทอจึงนับว่ามีความสำคัญอย่างมากทั้งในเชิงปัจจัยพื้นฐานและในเชิงพาณิชย์
ขั้นตอนการผลิตสิ่งทอ
1. อุตสาหกรรมต้นน้ำ
เป็นการผลิตเส้นใยซึ่งมาจากธรรมชาติรวมทั้งเส้นใยแบบสังเคราะห์ ซึ่งการผลิตเส้นใยธรรมชาติส่วนใหญ่จะนำเข้าวัตถุดิบมาจากต่างประเทศ แต่การผลิตเส้นใยสังเคราะห์ก็ใช้เงินลงทุนเช่นเดียวกันทำให้บริษัทส่วนใหญ่มีการร่วมทุนกับต่างประเทศ
2. อุตสาหกรรมกลางน้ำ
อาศัยวัตถุดิบจากอุตสาหกรรมสิ่งทอของต้นน้ำ แล้วนำมาผ่านกระบวนการต่างๆ เพื่อให้เกิดผลิตภัณฑ์ใหม่ เช่น การทอผ้า , การถักผ้า , การฟอกย้อม , การพิมพ์-แต่งสำเร็จ เป็นต้น อุตสาหกรรมกลางน้ำเป็น กลุ่มที่พึ่งพาเทคโนโลยีรวมทั้งแรงงานฝีมือเป็นหลัก
3. อุตสาหกรรมปลายน้ำ
เป็นการผลิตเครื่องนุ่งห่มหรือเสื้อผ้าสำเร็จรูป ประกอบไปด้วย งานตัดเย็บ , เดินจักร , การออกแบบ อุตสาหกรรมนี้เน้นการใช้แรงงานเป็นสำคัญ เพราะฉะนั้นเมื่อค่าจ้างสูงขึ้น จึงทำให้ผู้ประกอบการต้องมีการย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศที่มีค่าแรงถูกกว่า เช่น จีน , อินโดนีเซีย , อินเดีย เวียดนาม
ประเภทของสิ่งทอ
1. เส้นใยธรรมชาติ เป็นเส้นใยที่ได้จากธรรมชาติ ดังนี้
- เส้นใยพืช เช่น ฝ้าย (Cotton) ลินิน (Linen) ปอ (Jute) ป่าน (Ramie) นุ่น (Kapok) กัญชง (Hemp) สับปะรด (Pineapple) เป็นต้น ตัวอย่างของผลิตภัณฑ์ที่ได้ คือ เสื้อผ้าสวมใส่ในฤดูร้อน ทำผ้าเช็ดตัว ผ้าเช็ดมือ ผ้าปูที่นอน ปลอกหมอน เสื้อผ้า เด็กอ่อน ผ้าอ้อม ผ้าลูกไม้ ผ้าเช็ดหน้า ผ้าปูโต๊ะ ผ้าเช็ดปาก
- เส้นใยสัตว์ เช่น ขนสัตว์ (Wool) ไหม (Silk) ผม (Hair) ตัวอย่างของผลิตภัณฑ์ที่ได้ คือ เสื้อขนแกะ ผ้าไหม สูท เสื้อกันหนาว ผ้าห่ม
- แร่ธรรมชาติ เช่น แร่ใยหิน (Asbestos) และใยบะซอลต์ ตัวอย่างของผลิตภัณฑ์ที่ได้คือ ผ้าคลุมด้านล่างของประตูที่มีความทนทานมากๆ นิยมในต่างประเทศ สำหรับป้องกันรอยขีดข่วนจากสัตว์โดยเฉพาะ เช่น สุนัข แมว เป็นต้น แต่ปัจจุบันแร่ใยหินถูกสั่งห้ามใช้ในบางประเทศแล้วเพราะพบว่ามีอันตรายต่อร่างกายเมื่อสูดดมผลิตภัณฑ์ ฝุ่นผงจากแร่ทำให้เกิดโรคมะเร็งปอด
2. เส้นใยประดิษฐ์
- ประดิษฐ์จากธรรมชาติ เช่น เรยอน (Rayon) ใช้ทำเสื้อผ้าไหมเทียมอะซิเทต (Acetate) ใช้ทำผ้าแพรต่วน ผ้าที-ซี (T/C) (ผ้าที่มีส่วนผสมของใยฝ้าย 65% และใยพอลิเอสเทอร์ 35%) ใช้ตัดเสื้อผ้าทั่วไป ผ้าซีทีซี (CTC) (ผ้าที่มีส่วนผสมของใยฝ้าย 70% และใยพอลิเอสเทอร์ 30%)ใช้ตัดเย็บเสื้อผ้าแทนผ้าฝ้าย และมีความทนทานกว่าผ้าฝ้าย
- เส้นใยสังเคราะห์ เช่น อะคริลิก (Acrylic) ใช้ทำเสื้อขนสัตว์เทียม ผลิตผ้าที่มีขนไหมพรม ผ้าห่ม ถุงเท้า พรมปูพื้น โพลีเอสเทอร์ (Polyester) ใช้เลียนแบบและผสมกับเส้นใยอื่นได้ดีนิยมใช้ในวงการอุตสาหกรรมเสื้อผ้า ไนลอน (Nylon) ใช้ทำถุงน่องสตรีและเสื้อผ้าต่างๆสแปนเด็กซ์ (Spandex) หรือไลครา (Lycra) ใช้ทำเสื้อชั้นในสตรี ยางยืด และผ้าที่ใช้ทางการแพทย์ เป็นต้น
